Yeğ Tutmak Ne Demek?
Bir kelime var, “yeğ tutmak”… Herkesin duyduğu ama çoğu zaman tam olarak ne anlama geldiğini bilmediği bir kelime. Genelde, kelimeyi duyduğumda aklıma, izlediğim eski Türk dizilerindeki “Aman yeğenim!” replikleri gelir. Ama bir dakika, gerçekten “yeğ tutmak” ne demek? Hadi gelin, bu kelimenin arkasındaki gizemi biraz eğlenceli bir şekilde çözmeye çalışalım.
Yeğ Tutmak: “Yegâne” Bir Terim mi?
İlk başta “yeğ tutmak”ın ne olduğunu anlamaya çalışırken, bir an kafamda şöyle bir senaryo belirdi:
Ben: “Ya birader, sana bir şey soracağım… Yeğ tutmak ne demek?”
Arkadaşım: “Valla ben de bilmiyorum ama sanki önemli bir şeymiş gibi kullanıyorlar ya…”
Ben: “Aynen, işte ben de o yüzden soruyorum!”
Hepimizin böyle bir arkadaş çevresi var değil mi? Soruyu sorarsınız, cevap veren kişi daha çok kafa karıştırır. Neyse ki, Google sağ olsun. Gerçek anlamını öğrenince kafamdaki senaryo çok daha netleşti: “Yeğ tutmak” aslında “bir şeyi çok tercih etmek” ya da “öncelik tanımak” anlamına geliyor. Yani, bir şeyi ya da durumu başka bir şeye göre daha çok değerli görmek gibi. Aydınlandım ama tabii yine de bu kelimeyi kullanmaya cesaret edemedim çünkü “Yeğ tutmak” kelimesi birine yaklaşırken o kadar ciddi duruyor ki, sanki “hayatının anlamını arıyorsun” havası yaratıyor.
Yeğ Tutmak: Gündelik Hayatta Karşınıza Çıkarsa
Peki, yeğ tutmak günlük hayatta nasıl karşımıza çıkar? Şimdi hemen birkaç örnek üzerinden gidelim:
Birinci Örnek:
Diyelim ki akşam yemeği için pizza ya da hamburger arasında karar vermeniz gerekiyor.
Ben: “Bence pizza yeğ tutmalı, ya da… ya da hamburger? Bilemedim ama pizza kesinlikle.”
Arkadaşım: “Evet, pizza her zaman daha güvenli seçim gibi, kötü pizza bile olsa…”
Bu durumu aslında bir tür “yeğ tutma” olarak değerlendirebiliriz. Hangi yemeği seçeceğini biliyorsun ama derinlerde bir yerlerde aslında ikisini de aynı anda istiyorsun (bunu itiraf ediyorum, bazen bir pizza ve bir hamburgeri aynı anda yemek isteyebilirim). O an işte “yeğ tutmak” devreye giriyor.
İkinci Örnek:
Akşam arkadaşlarla buluşacakken, hangi kafeye gideceğinizi tartışıyorsunuz.
Ben: “Bence şuraya gidelim, orası harika. Kafede tatlılar var. Hem kahve içebiliriz.”
Arkadaşım: “Aaaa, ama orada çok pahalı ya… Bence şuraya gidelim, çok daha uygun fiyatlı.”
Ben: “Ama o zaman tatlıları yeğ tutamayız. Burası resmen tatlı cenneti!”
İşte bu noktada aslında çok net bir şekilde “yeğ tutma” duygusuyla karşı karşıyayız. Bir yerde tatlı yemeyi önceliklendirmek, bir yerde fiyatı düşük tutmayı yeğ tutmak… Ama içsel bir çatışma yaşıyoruz çünkü biz tatlıyı çok severiz, ve tatlıya karşı olan bu aşırı sevgi bazen bütçemizi aşabiliyor.
Yeğ Tutmak: “Hadi Ama, Senin Bu Hareket Ne?”
Bir başka eğlenceli örnek de şöyle gelişebilir: Diyelim ki, hafta sonu sinemaya gitmek üzere plan yapıyorsunuz ve herkes bir film öneriyor.
Ben: “Arkadaşlar, bence şu filmi izleyelim. Aksiyon dolu, içinde komedi de var.”
Arkadaşım: “Ama orada ciddi bir dram var ya! Çok fazla düşünmek istemiyorum, daha rahat bir şeyler izleyelim.”
Ben: “Hayır, hayır! Aksiyon + komedi = mükemmel bir kombinasyon! Bunun gibi bir film, kesinlikle yeğ tutulmalı.”
Burada aslında bir çelişki var. Ben aksiyonu ve komediyi, rahatlatıcı bir şey olarak yeğ tutarken, diğer arkadaşım basitçe eğlenmek istiyor ve bir drama yeğ tutuyor. Durumun dramatik bir şekilde çözülmesi gerekmiyor, aslında ikimizin de doğru olduğunu kabul etmek yeterli.
Yeğ Tutmak: Kendi Kendime Sorgulamalar
Gelelim benim içsel monologlarıma… Yeğ tutmak kelimesiyle ilgili düşündükçe, aslında ne kadar da derin bir anlam taşıdığını fark ediyorum. Çünkü bazen neyi “yeğ tuttuğumuza” karar verirken, birazcık zorlanıyoruz. Hayat bu kadar karmaşık değil mi? Hani “şunu yeğ tutarım” dediğimizde, aslında bunun ardında ne kadar çok faktör var.
Örneğin, bir yaz tatili planı yaparken gerçekten denize girmeyi mi, yoksa dağda yürüyüş yapmayı mı yeğ tutuyorum? Bir yanda güneşin tadını çıkarmak, diğer yanda ise doğanın huzurunda kaybolmak. İkisini de istemek ama seçim yapamamk… Sanırım burada, esas mesele hangisini “yeğ tutacağımız” değil, ne zaman “hadi bakalım, ikisini de aynı anda yapabiliriz!” diyebileceğimiz noktaya ulaşacağımız.
Sonuç: Yeğ Tutmak, Zihinsel Bir Spor
Yeğ tutmak, hayatımızdaki birçok durumda fark ettiğimizden çok daha fazla yer ediniyor. Her bir seçim, hayatımızın daha da şekillenmesine olanak sağlıyor. Bazen bu kadar çok seçenek varken, gerçekten hangisini yeğ tutmam gerektiğine karar veremiyorum. Ama bir şey kesin: Her durumda, hayatın tadını çıkarmak için biraz mizah yapmayı unutma. Çünkü bazen bir seçimi yeğ tutmak, her şeyin gülümsediği bir anı yaratabilir.
Ve evet, ben pizza ve tatlıyı her zaman yeğ tutarım.